Vordering van de kinderen bij het tweede overlijden
Overlijdt de tweede ouder, dan kunnen de kinderen nog een vordering hebben uit het eerste overlijden. Bij het tweede overlijden gaat die vordering van de kinderen van de erfenis af, voordat de erfbelasting wordt berekend.
Wat die vordering is
Overlijdt een ouder die getrouwd was of een geregistreerd partner had, en is er geen testament, dan geldt de wettelijke verdeling. De achterblijvende ouder krijgt de hele erfenis. De kinderen krijgen hun deel, het kindsdeel, niet uitbetaald, maar een vordering op die ouder ter grootte van hun erfdeel. Die vordering is pas opeisbaar als ook de achterblijvende ouder overlijdt. Over de vordering betalen de kinderen bij het eerste overlijden wel al erfbelasting. Meer daarover staat bij de wettelijke verdeling.
Waarom het bij het tweede overlijden uitmaakt
Overlijdt daarna de tweede ouder, dan moet die vordering nog worden betaald. Het is dus een schuld van de nalatenschap, net als een hypotheek, en die gaat er eerst af voordat de erfbelasting wordt berekend. Dat is logisch: over het bedrag van de vordering is bij het eerste overlijden al erfbelasting betaald. Zou het nog eens tot de erfenis worden gerekend, dan werd hetzelfde geld twee keer belast.
Van de vordering gaat af wat de achterblijvende ouder al heeft terugbetaald, en de erfbelasting die die ouder bij het eerste overlijden voor de kinderen heeft voorgeschoten. Die is namelijk met de vordering verrekend, waardoor de vordering kleiner werd.
Een rekenvoorbeeld
Twee kinderen erven van hun moeder. Hun vader overleed eerder, zonder testament. De nalatenschap van de moeder is € 400.000, en de vorderingen van de kinderen uit het overlijden van hun vader zijn samen € 150.000. Gerekend met de bedragen van 2026:
| Zonder de vordering | Met de vordering | |
|---|---|---|
| Bezittingen min schulden | € 400.000 | € 400.000 |
| Schuld aan de kinderen (vraag 5o) | — | − € 150.000 |
| Nalatenschap | € 400.000 | € 250.000 |
| Erfdeel per kind | € 200.000 | € 125.000 |
| Erfbelasting per kind | € 18.887,10 | € 9.877,00 |
| Erfbelasting samen | € 37.774,20 | € 19.754,00 |
Met de vordering betalen de kinderen samen € 18.020,20 minder erfbelasting. Hun vordering van samen € 150.000 krijgen ze daarnaast uitbetaald, zonder er opnieuw erfbelasting over te betalen.
Waar u het bedrag vindt
De plek waar het bedrag zeker staat, is de aangifte erfbelasting die bij het eerste overlijden is gedaan. Hebt u die niet meer, dan kunt u hem zo terugkrijgen:
- In Mijn Belastingdienst, onder ‘Correspondentie’, staan de aangiften van de afgelopen jaren als pdf.
- Staat hij daar niet, dan vraagt u een kopie aan met het formulier ‘Aanvraag kopie aangifte of aanslag erfbelasting’ van de Belastingdienst. Doet u dat voor iemand anders, dan stuurt u een machtiging mee. De kopie komt binnen acht weken.
Hebt u de aangifte nog niet terug, dan kunt u ook kijken in de papieren van de notaris die de eerste erfenis heeft afgewikkeld, en in de verklaring van erfrecht. Of het bedrag daarin staat, verschilt per geval. Vindt u het daar niet, dan blijft de aangifte de plek om het op te zoeken.
Wij vragen dit bedrag altijd, en schatten het nooit. Het hangt af van de nalatenschap bij het eerste overlijden, van de verdeling, van de erfbelasting die toen is voorgeschoten en van wat er sindsdien is terugbetaald. Dat kunnen wij niet weten. Een geschat bedrag kan te hoog uitvallen, en dan rekent u te weinig erfbelasting uit. Ook de Belastingdienst adviseert de waarde van deze schuld door een deskundige te laten berekenen.
Waar het in de aangifte komt
Bij vraag 5o: ‘Schuld aan verkrijgers eerder overleden partner’. Daar vult u ook de naam en de overlijdensdatum van de eerder overleden ouder in. Wat er verder bij die vraag hoort, staat bij aangifte erfbelasting invullen.
Wanneer wij het niet uitrekenen
De wettelijke verdeling geldt alleen bij een huwelijk of een geregistreerd partnerschap. Woonden de ouders samen zonder dat, dan is er geen vordering ontstaan. Er gaat dan ook niets af.
In deze gevallen rekent de rekenmachine niets uit:
- Bij dat eerdere overlijden gold een testament of een renteafspraak. Hoeveel er dan afgetrokken mag worden hangt af van die afspraken en van de leeftijd van de langstlevende. Laat dit door een notaris of belastingadviseur uitrekenen.
- Deze ouder is overleden voordat de wettelijke verdeling bestond (1 januari 2003). Hoeveel er dan afgetrokken mag worden hangt af van de regels van toen en van wat er destijds is afgesproken. Laat dit door een notaris of belastingadviseur uitrekenen.
- Het is niet bekend of de ouders getrouwd of geregistreerd partner waren. Alleen dan geldt de wettelijke verdeling en kan er een vordering zijn. Laat dit door een notaris of belastingadviseur uitzoeken.
De wettelijke verdeling bestaat sinds 1 januari 2003.
Reken het uit met uw eigen bedrag
De rekenmachine vraagt naar de vordering zodra er kinderen erven, en laat zien wat de aftrek scheelt.
Laatst gecontroleerd op .