Rapport erfbelasting
nalatenschap mevrouw A. de Vries
Dit is een volledig voorbeeldrapport, zodat u precies ziet wat u krijgt. De situatie is verzonnen; de bedragen zijn met de tarieven van 2026 doorgerekend.
- Overleden
- 12 maart 2026
- Erfgenamen
- 2 kinderen
- Testament
- Geen
- Rapport opgesteld
- 18 februari 2027
1 · De uitkomst
Dit moet er betaald worden
Twee kinderen erven ieder de helft. Anne ontving kort voor het overlijden een schenking, daardoor betaalt zij iets meer.
- Anne betaalt
- € 27.523over een erfdeel van € 243.180
- Mark betaalt
- € 26.323over een erfdeel van € 237.180
- Samen
- € 53.846aangifte uiterlijk 12 november 2027
Wat dit rapport u in deze situatie oplevert
Voor de woning mag u kiezen tussen twee WOZ-waarden. Door de juiste te kiezen betalen Anne en Mark samen € 2.800 minder erfbelasting. Dat staat uitgelegd in onderdeel 3. De keuze is volledig toegestaan en hoeft u alleen maar op het juiste moment te maken.
2 · De nalatenschap
Wat er was en wat eraf mag
De erfbelasting wordt berekend over wat er na aftrek van schulden en uitvaartkosten overblijft.
| Onderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Woning Lindenlaan 14 — WOZ-waarde (zie onderdeel 3) | € 398.000 |
| Betaal- en spaarrekeningen | € 86.400 |
| Beleggingsrekening | € 42.750 |
| Auto | € 8.200 |
| Inboedel | € 2.500 |
| Totaal bezittingen | € 537.850 |
| Onderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Restant hypotheek | € 54.000 |
| Nog te betalen rekeningen | € 1.340 |
| Nog te betalen inkomstenbelasting 2026 | € 870 |
| Uitvaartkosten € 11.280 min uitkering uitvaartverzekering € 4.000 | € 7.280 |
| Totaal eraf | € 63.490 |
| Bezittingen | € 537.850 |
| Schulden en kosten eraf | − € 63.490 |
| Nalatenschap | € 474.360 |
Twee dingen die vaak fout gaan
De uitvaartverzekering. Die keert € 4.000 uit. Dat bedrag moet van de uitvaartkosten af; alleen wat u zelf bijbetaalt mag eraf. Veel mensen trekken de hele rekening af en betalen dan te weinig.
De inboedel. Die wordt gewaardeerd op wat die bij verkoop opbrengt, niet op nieuwwaarde of verzekerde waarde. Voor een gewoon ingerichte woning is dat een klein bedrag.
3 · De woning
U mag kiezen tussen twee WOZ-waarden
Voor de erfbelasting geldt niet de verkoopwaarde van de woning, maar de WOZ-waarde. En u mag kiezen: die van het jaar van overlijden, of die van het jaar daarna.
| Keuze | WOZ-waarde | Erfbelasting samen |
|---|---|---|
| WOZ 2026 (jaar van overlijden) | € 412.000 | € 56.646 |
| WOZ 2027 (jaar daarna) — onze keuze | € 398.000 | € 53.846 |
| Verschil | € 14.000 | € 2.800 |
Het verschil van € 14.000 in waarde valt bij beide kinderen in de tweede schijf van 20%. Daarom scheelt de keuze € 2.800 aan belasting.
Wat u hiervoor moet doen
De WOZ-beschikking over 2027 komt begin 2027 van de gemeente. De aangifte hoeft pas op 12 november 2027 binnen te zijn, dus u kunt die beschikking rustig afwachten en dan de laagste van de twee gebruiken. Doet u de aangifte eerder, dan kent u die waarde nog niet en loopt u dit voordeel mis.
Let op: de WOZ-waarde kan ook stijgen. Daarom staat hierboven welke van de twee u nodig heeft — niet welke u moet hopen.
4 · De schenking
De schenking van februari telt mee
Op 1 februari 2026 ontving Anne € 6.000 van haar moeder. Haar moeder overleed op 12 maart, 39 dagen later.
Een schenking die binnen 180 dagen voor het overlijden is gedaan, wordt voor de erfbelasting behandeld alsof die uit de erfenis komt. Het bedrag wordt daarom bij het erfdeel van Anne opgeteld. Dat is geen boete en geen fout van haar moeder — het is een vaste regel, bedoeld om te voorkomen dat er op het laatste moment vermogen uit de nalatenschap wordt gehaald.
Was er voor de schenking al aangifte schenkbelasting gedaan, dan wordt dat bij de erfbelasting verrekend. In dit voorbeeld bleef de schenking onder de jaarlijkse vrijstelling, dus was er geen schenkbelasting.
| Erfgenaam | Helft van de nalatenschap | Schenking erbij | Erfdeel |
|---|---|---|---|
| Anne | € 237.180 | € 6.000 | € 243.180 |
| Mark | € 237.180 | — | € 237.180 |
5 · De berekening
Stap voor stap, per erfgenaam
Anne
| Erfdeel | € 243.180 |
| Vrijstelling kind 2026 | − € 26.230 |
| Belastbaar | € 216.950 |
| Eerste schijf: € 158.669 × 10% | € 15.866,90 |
| Tweede schijf: € 58.281 × 20% | € 11.656,20 |
| Erfbelasting Anne | € 27.523,10 |
Mark
| Erfdeel | € 237.180 |
| Vrijstelling kind 2026 | − € 26.230 |
| Belastbaar | € 210.950 |
| Eerste schijf: € 158.669 × 10% | € 15.866,90 |
| Tweede schijf: € 52.281 × 20% | € 10.456,20 |
| Erfbelasting Mark | € 26.323,10 |
De vrijstelling is een aftrekbedrag, geen grens
Dit is de meest gemaakte denkfout. De vrijstelling van € 26.230 gaat van het erfdeel áf; u betaalt over de rest. Het is niet zo dat u over het hele erfdeel betaalt zodra u boven € 26.230 komt.
6 · Het formulier
Wat u waar invult
Hieronder staat per onderdeel van de aangifte erfbelasting welk bedrag uit dit rapport erbij hoort.
| Onderdeel van de aangifte | In te vullen |
|---|---|
| Gegevens overledene | A. de Vries, overleden 12 maart 2026, laatste woonplaats Nederland |
| Erfgenamen en erfdelen | Anne en Mark de Vries, ieder 1/2 (wettelijk erfrecht, geen testament) |
| Onroerende zaken | Lindenlaan 14 — € 398.000 (WOZ-waarde 2027) |
| Bank- en spaarrekeningen | € 86.400 |
| Effecten | € 42.750 |
| Overige bezittingen | € 10.700 (auto en inboedel) |
| Schulden | € 56.210 |
| Uitvaartkosten | € 7.280 (na aftrek van de verzekeringsuitkering) |
| Schenkingen binnen 180 dagen | € 6.000 aan Anne de Vries, 1 februari 2026 |
De Belastingdienst rekent zelf de belasting uit en stuurt daarna een aanslag. De bedragen in onderdeel 5 van dit rapport zijn uw controle: wijkt de aanslag af, dan weet u waar u naar moet kijken.
7 · Termijn
Wanneer het binnen moet zijn
| Overlijdensdatum | 12 maart 2026 |
| Termijn voor overlijdens vanaf 2026 | 20 maanden |
| Aangifte uiterlijk binnen | 12 november 2027 |
Voor overlijdens tot en met 2025 was die termijn 8 maanden. Hij is verlengd naar 20 maanden, en dat is precies waarom u in dit geval de WOZ-waarde van 2027 nog kunt gebruiken.
8 · Grenzen van dit rapport
Wat hier niet in zit
Dit rapport dekt de gewone situatie. In de volgende gevallen kunnen wij het niet voor u uitrekenen en adviseren wij een notaris of belastingadviseur:
- een onderneming of aandelen in een bv in de nalatenschap (bedrijfsopvolgingsregeling)
- een erfgenaam of een overledene die niet in Nederland woonde
- een testament met vruchtgebruik of een tweetrapsmaking
- een huwelijk dat vanaf 2018 is gesloten, met beperkte gemeenschap van goederen
- een schenking op papier
- ouders die onderling ongelijke delen erven
- een vordering uit een eerder overlijden waarbij een testament of een renteafspraak gold, of dat vóór 2003 was
Staat uw situatie hierboven, dan zegt onze rekenmachine dat meteen en betaalt u niets.
9 · Verantwoording
Waar de bedragen vandaan komen
| Gebruikt bedrag | 2026 |
|---|---|
| Vrijstelling kind | € 26.230 |
| Grens tussen de twee schijven | € 158.669 |
| Tarief kind, eerste schijf | 10% |
| Tarief kind, tweede schijf | 20% |
- Tarieven en vrijstellingen: Belastingdienst, tabel erfbelasting 2026
- Schenking binnen 180 dagen: artikel 12 Successiewet
- Keuze tussen twee WOZ-waarden: artikel 21, vijfde lid, Successiewet
- Aangiftetermijn van 20 maanden: Belastingdienst, ‘Wanneer moet mijn aangifte erfbelasting binnen zijn’
Elk bedrag in dit rapport is herleidbaar. Klopt er iets niet, dan kunt u het nalopen.
€ 99 — in dit voorbeeld leverde de juiste WOZ-keuze € 2.800 op.
U rekent eerst gratis uit wat u ongeveer betaalt. Pas daarna beslist u of u het rapport wilt. Het rapport is nog in voorbereiding: laat uw e-mailadres achter voor een bericht als het er is.
De situatie en de personen in dit voorbeeld zijn verzonnen. Wij zijn geen notaris en geen belastingadviseur. U vult de aangifte zelf in, met uw eigen DigiD. Wij zorgen dat u precies weet welk bedrag bij welke vraag hoort. Uw DigiD en uw gegevens blijven van u — wij hoeven ze niet te hebben en vragen er ook niet om.
Laatst gecontroleerd op .